Trungnam Group đầu tư gần 5.000 tỷ đồng làm điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng: Phép thử cho hành trình vượt "cơn bão" tái cấu trúc

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Nhà máy điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện Đồng Nai 2 do CTCP Thủy điện Trung Nam - thành viên của Trungnam Group - làm chủ đầu tư.

Theo quyết định, dự án có tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, sử dụng khoảng 354,8 ha mặt nước hồ thủy điện Đồng Nai 2 để lắp đặt hệ thống pin mặt trời nổi. Nhà máy có công suất thiết kế 240 MW (tương đương 300 MWp), dự kiến phát điện thương mại từ quý IV/2027, với sản lượng bình quân khoảng 460 triệu kWh mỗi năm.

Xét về mặt kỹ thuật, đây là dự án sở hữu nhiều lợi thế khi tận dụng hạ tầng của Nhà máy Thủy điện Đồng Nai 2 đã vận hành ổn định từ năm 2015. Thay vì phải đầu tư mới toàn bộ hệ thống trạm biến áp và đường dây truyền tải, chủ đầu tư có thể khai thác các hạng mục hiện hữu, qua đó giảm đáng kể suất đầu tư, rút ngắn thời gian triển khai và hạn chế nguy cơ quá tải lưới điện – bài học từng khiến nhiều dự án điện tái tạo phải cắt giảm công suất trong giai đoạn 2020-2022.

Tuy nhiên, giá trị của dự án không chỉ nằm ở quy mô đầu tư hay công nghệ điện mặt trời nổi.

Trong bối cảnh Trungnam Group vừa trải qua giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, quyết định triển khai dự án gần 5.000 tỷ đồng được giới quan sát xem là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đang từng bước quay trở lại chu kỳ tăng trưởng sau nhiều năm tập trung xử lý các vấn đề tài chính và pháp lý.

Từ "ngôi sao" năng lượng tái tạo đến giai đoạn đầy thử thách

Giai đoạn 2018-2021, Trungnam Group nổi lên là một trong những doanh nghiệp tư nhân đầu tư mạnh mẽ nhất vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Hàng loạt dự án điện mặt trời và điện gió tại Ninh Thuận, Đắk Lắk, Trà Vinh... được triển khai với tốc độ rất nhanh, đưa tổng công suất năng lượng tái tạo mà doanh nghiệp phát triển lên hơn 1,63 GW.

Chiến lược tăng trưởng nhanh giúp Trungnam nhanh chóng mở rộng quy mô, song cũng kéo theo nhu cầu huy động nguồn vốn rất lớn. Các dự án điện có vòng đời đầu tư dài, trong khi phần lớn được tài trợ bằng vốn vay ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp.

Khi cơ chế giá FIT kết thúc, thị trường điện tái tạo bước vào giai đoạn chuyển tiếp với nhiều thay đổi về chính sách. Hàng loạt dự án trên cả nước gặp khó khăn trong việc xác định giá bán điện, ảnh hưởng đến tiến độ vận hành và dòng tiền của các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, lãi suất tăng mạnh trong giai đoạn 2022-2024 cùng sự trầm lắng của thị trường trái phiếu doanh nghiệp khiến áp lực tài chính gia tăng đối với nhiều doanh nghiệp hạ tầng và năng lượng, trong đó có Trungnam Group.

Theo thông tin doanh nghiệp công bố đầu năm 2026, Trungnam Group có tổng tài sản khoảng 95.000 tỷ đồng, trong khi tổng dư nợ ngân hàng và trái phiếu vào khoảng 48.300 tỷ đồng, riêng dư nợ trái phiếu khoảng 18.500 tỷ đồng. Doanh nghiệp cho biết phần lớn đây là các khoản vay theo dự án (project finance), được bảo đảm bằng dòng tiền và tài sản của từng dự án năng lượng.

Không chỉ chịu áp lực từ lĩnh vực điện, Trungnam còn gặp khó khăn tại dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng ở TP.HCM khi công trình nhiều năm bị đình trệ do vướng mắc về cơ chế thanh toán, khiến lượng vốn lớn bị "giam" trong dự án, đồng thời phát sinh thêm chi phí tài chính.

Trong các cuộc gặp gỡ nhà đầu tư đầu năm nay, lãnh đạo Trungnam thừa nhận doanh nghiệp đã trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử phát triển. Tập đoàn đã thực hiện tái cấu trúc toàn diện, bao gồm cơ cấu lại các khoản nợ, đàm phán với trái chủ, tinh gọn bộ máy, đồng thời tập trung xử lý các tồn tại pháp lý để cải thiện dòng tiền. Doanh nghiệp cho biết đã xử lý phần lớn các khoản nợ xấu và từng bước khôi phục nền tảng tài chính.

Phép thử cho giai đoạn tăng trưởng mới

Trong bối cảnh đó, dự án điện mặt trời nổi Đồng Nai 2 mang nhiều ý nghĩa hơn một khoản đầu tư mới. Đây là dự án năng lượng quy mô lớn đầu tiên được Trungnam công bố sau nhiều năm tập trung tái cấu trúc. Nếu trước đây doanh nghiệp mở rộng nhanh dựa trên các dự án điện mặt trời mặt đất, thì lần này chiến lược đã có sự thay đổi rõ nét khi ưu tiên mô hình tích hợp giữa thủy điện và điện mặt trời nổi.

Việc tận dụng mặt nước hồ chứa giúp không phát sinh chi phí giải phóng mặt bằng, trong khi hệ thống truyền tải hiện hữu của thủy điện Đồng Nai 2 giúp giảm đáng kể vốn đầu tư hạ tầng. Đây cũng là hướng phát triển đang được nhiều quốc gia thúc đẩy nhằm tối ưu hóa tài sản hiện có và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Ở góc độ thị trường, việc dự án đã được cập nhật vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh cũng phản ánh tín hiệu tích cực đối với lĩnh vực năng lượng tái tạo sau thời gian dài chờ hoàn thiện cơ chế. Điều này mở ra cơ hội để các doanh nghiệp có kinh nghiệm và quỹ dự án lớn như Trungnam tiếp tục tham gia các chương trình phát triển nguồn điện mới.

Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Đầu tư hạ tầng năng lượng luôn đòi hỏi nguồn vốn rất lớn và thời gian thu hồi kéo dài. Hiệu quả của dự án sẽ phụ thuộc vào cơ chế giá điện, khả năng huy động vốn với chi phí hợp lý cũng như tiến độ hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường điện cạnh tranh.

Chính vì vậy, dự án điện mặt trời nổi Đồng Nai 2 không chỉ là bước mở rộng danh mục đầu tư của Trungnam Group mà còn là phép thử quan trọng đối với hành trình tái cấu trúc của doanh nghiệp. Nếu dự án được triển khai đúng tiến độ, vận hành hiệu quả và tạo ra dòng tiền ổn định, đây sẽ là minh chứng rõ nét cho thấy Trungnam đã dần vượt qua giai đoạn khó khăn nhất sau cú sốc của thị trường trái phiếu và những biến động của ngành năng lượng tái tạo.

Ngược lại, với quy mô nợ vay vẫn ở mức cao và nhu cầu vốn tiếp tục gia tăng cho các dự án mới, Trungnam sẽ phải cân bằng thận trọng giữa mục tiêu mở rộng đầu tư và yêu cầu đảm bảo an toàn tài chính. Chính sự cân bằng đó sẽ quyết định liệu tập đoàn có thể bước sang một chu kỳ tăng trưởng bền vững mới hay không.