Mở rộng biên độ lan tỏa tri thức và văn hóa Việt

Đa dạng hóa phương thức tiếp cận độc giả

Trong nhiều năm, Nhà xuất bản Kim Đồng quen thuộc với những cuốn sách gắn bó với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt. Tuy nhiên, không chỉ giới hạn trong địa hạt sách thiếu nhi, đơn vị đang từng bước mở rộng đối tượng phục vụ, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm bạn đọc.

Tại cuộc làm việc với Đoàn khảo sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Giám đốc Nhà xuất bản Kim Đồng Bùi Tuấn Nghĩa cho biết, từ 8 đầu sách đầu tiên khi thành lập năm 1957, sau gần 70 năm phát triển, Kim Đồng đã xuất bản hàng vạn tác phẩm, đối tượng độc giả ngày càng mở rộng. Nếu trước đây chủ yếu là thiếu niên, nhi đồng thì hiện nay, đơn vị đã phát triển nhiều dòng sách dành cho trẻ từ 0 - 6 tuổi, lứa tuổi vị thành niên, sách dành cho cha mẹ, đồng thời mở rộng sang nhóm độc giả trẻ 18 - 25 tuổi thông qua thương hiệu Wings Books từ năm 2018. Năm 2026, Nhà xuất bản tiếp tục giới thiệu các thương hiệu mới như Tủ sách Thanh niên, 2045 Books và Văn Trẻ nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ xuất bản sách dành cho thanh niên.

Kết quả đạt được phần nào cho thấy hướng đi này phát huy hiệu quả. Trong giai đoạn 2021 - 2025, doanh thu của Nhà xuất bản tăng gấp 1,5 lần so với giai đoạn trước. Mỗi năm, đơn vị xuất bản hơn 3.000 đầu sách với khoảng 16 - 18 triệu bản in, trải rộng ở nhiều lĩnh vực như văn học, khoa học, lịch sử, giáo dục truyền thống, nghệ thuật, kỹ năng sống và giải trí…

Song song với việc đa dạng hóa nội dung, NXB Kim Đồng cũng đầu tư xây dựng đội ngũ tác giả, biên tập viên và họa sĩ phù hợp với từng dòng sách. Nhiều cuộc vận động sáng tác được tổ chức trong suốt hơn hai thập kỷ qua nhằm tìm kiếm những cây bút mới, đặc biệt trong lĩnh vực văn học thiếu nhi và văn học dành cho người trẻ. Việc thành lập Giải thưởng Văn học Kim Đồng năm 2023 tiếp tục tạo động lực cho hoạt động sáng tác, góp phần bổ sung những tác phẩm phản ánh hơi thở cuộc sống đương đại.

Những năm gần đây, các nhà xuất bản đã chuyển từ tư duy "chờ độc giả đến với sách" sang "đưa sách đến gần độc giả". Kim Đồng đã phát triển mạng lưới 15 nhà sách trên nhiều địa phương, mở rộng từ các thành phố lớn đến các tỉnh khu vực miền Đông và Tây Nam Bộ. Đồng thời, đơn vị đẩy mạnh phát hành trên các sàn thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội, đẩy mạnh hình thức truyền thông số.

Không chỉ có sách giấy, các phiên bản sách điện tử, sách nói và truyện tranh số cũng bước đầu được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu đọc trên thiết bị di động và phù hợp với thói quen tiếp nhận nội dung của thế hệ trẻ.

Song song với hoạt động kinh doanh, việc phát triển văn hóa đọc vẫn được xác định là sứ mệnh cốt lõi. Nhiều năm qua, NXB Kim Đồng triển khai các chương trình tặng tủ sách cho trẻ em vùng đặc biệt khó khăn, xây dựng và trao tặng các tủ sách ở 3 miền, đưa sách đến trẻ em nghèo ở miền núi, hải đảo, vùng sâu vùng xa...

QQ88c Xóc Đĩa QQ8886 Khuyến Mãi hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đỗ Chí Nghĩa cho rằng, trong bối cảnh công nghệ số tạo ra nhiều hình thức giải trí cạnh tranh trực tiếp với sách, điều quan trọng của ngành xuất bản không chỉ là số lượng đầu sách được phát hành, mà là xây dựng cộng đồng đọc bền vững. Đó cũng là nền tảng quan trọng để văn hóa đọc tiếp tục được nuôi dưỡng trong xã hội hiện đại, là lối mở giải quyết mục tiêu của ngành xuất bản...

Từ nhập khẩu bản quyền đến xuất khẩu giá trị Việt

Cùng với tiếp cận độc giả trong nước, hành trình đưa sách Việt ra thế giới cũng đang được ngành xuất bản Việt chú trọng. Thay vì chỉ nhập khẩu tác phẩm như trước đây, một số đơn vị xuất bản đã chủ động đầu tư cho hoạt động giới thiệu, bán bản quyền tác phẩm của tác giả Việt Nam ra thị trường nước ngoài.

Là một trong những đơn vị tiên phong, lãnh đạo Nhà xuất bản Kim Đồng cho biết hiện duy trì mạng lưới kết nối, hợp tác với hơn 300 nhà xuất bản trên thế giới, từng bước mở rộng hoạt động giao dịch bản quyền. Đáng chú ý, từ năm 2022, đơn vị đã xây dựng gian hàng riêng tại Hội chợ Sách quốc tế Frankfurt, nhằm trực tiếp giới thiệu sách Việt với các nhà xuất bản quốc tế.

Thực tế cho thấy, nhiều tác phẩm của Việt Nam hoàn toàn có khả năng chinh phục độc giả quốc tế. Chang hoang dã - Gấu của tác giả Trang Nguyễn được bán bản quyền cho nhà xuất bản tại Anh, sau đó nhượng quyền tiếp sang Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Thụy Điển. Đúng là Tết được phát hành tại Đức, Mỹ, Canada và Thụy Điển. Bỏ điện thoại xuống nào! Có mặt tại Đức, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Brazil. Đặc biệt, Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài được dịch và giới thiệu tới độc giả Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Campuchia và Italy...

Việc thường xuyên tham gia các hội chợ sách quốc tế tại Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan... cũng tạo điều kiện để các nhà xuất bản cập nhật xu hướng mới về công nghệ, sách số, sách nói và mô hình kinh doanh bản quyền. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để sách Việt hiện diện thường xuyên trên bản đồ xuất bản thế giới thay vì chỉ xuất hiện thông qua những sự kiện quảng bá đơn lẻ.

Theo QQ88c Xóc Đĩa QQ8886 Khuyến Mãi hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Phạm Nam Tiến, việc nhà xuất bản Việt Nam từng bước chuyển dịch từ nhập khẩu sang xuất khẩu bản quyền là bước tiến rất đáng ghi nhận, cho thấy năng lực hội nhập ngày càng rõ nét của ngành.

Để nhiều cuốn sách Việt Nam ra thế giới, Giám đốc NXB Kim Đồng Bùi Tuấn Nghĩa đề xuất, thành lập quỹ dịch thuật quốc gia, hỗ trợ các dự án giới thiệu tác phẩm Việt ra nước ngoài. Đồng thời, tiếp tục đầu tư cho chất lượng tác phẩm. "Chỉ những cuốn sách mang giá trị nhân văn, có bản sắc văn hóa rõ nét và được thể hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật hấp dẫn mới có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ để chạm tới độc giả toàn cầu", ông Bùi Tuấn Nghĩa nhấn mạnh.

Mỗi bản sách tới tay độc giả, mỗi tác phẩm được dịch và xuất bản ở nước ngoài đều là một nhịp cầu kết nối, góp phần đưa tri thức, bản sắc và tâm hồn Việt Nam lan tỏa rộng hơn. Đó cũng là cách không riêng NXB Kim Đồng mà ngành xuất bản Việt Nam nói chung đang từng bước vun đắp sức mạnh mềm quốc gia, khẳng định vị thế văn hóa Việt trong kỷ nguyên hội nhập.

Thảo Nguyên