Làm rõ sự chồng chéo trong kiểm soát không gian ngầm

Bổ sung quy định công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách

Luật Kiến trúc số 40/2019/QH14 được QQ8886 Khuyến Mãi khóa XIV thông qua tại Kỳ họp thứ Bảy, ngày 13/6/2019, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2020 có nhiều nội dung mới mang tính đột phá quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu, yêu cầu về hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Tuy nhiên, trong quá trình thực tiễn triển khai, Luật Kiến trúc đã cho thấy một số nội dung còn tồn tại, bất cập nên việc xây dựng và ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc là cần thiết để hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn, quá trình thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, phát triển văn hóa Việt Nam, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nội dung cơ bản của dự thảo Luật nhằm cụ thể hóa, luật hóa các quy định về thẩm quyền quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc phù hợp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật hoàn thiện công cụ quản lý kiến trúc, đặc biệt là quy chế quản lý kiến trúc, thi tuyển phương án kiến trúc (Điều 14, Điều 15, Điều 17), đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Về quy chế quản lý kiến trúc, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định phù hợp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, thống nhất với quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục ban hành. Đối với thi tuyển kiến trúc, dự thảo Luật bổ sung quy định công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt, công trình thuộc dự án đầu tư công theo thủ tục đầu tư đặc biệt không bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc; trường hợp cần thiết phải thi tuyển kiến trúc thì người có thẩm quyền quyết định trên cơ sở bảo đảm tiến độ thực hiện của dự án… để phù hợp với thực tiễn và trình tự, thủ tục quy định tại pháp luật về đầu tư, xây dựng.

Ngoài ra, dự thảo luật nhấn mạnh việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc (Điều 12, Điều 24, các điều, khoản liên quan), thể chế hóa chủ trương, định hướng lãnh đạo của Đảng về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Không tạo rào cản hành chính mới cho người dân, doanh nghiệp

Tại hội thảo, các đại biểu khẳng định, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc ra đời là cần thiết nhằm đồng bộ hóa hệ thống pháp luật sau khi các Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn mới được ban hành.

PGS.TS. Lưu Đức Hải - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đô thị và Phát triển hạ tầng (Tổng hội Xây dựng) nhận thấy, dự thảo Luật đã quán triệt sâu sắc các định hướng mới của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Theo PGS.TS. Lưu Đức Hải, việc quy định rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm lập và ban hành Quy chế quản lý kiến trúc là rất phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay. Cùng với đó, các cải cách hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh đã được thực hiện mạnh mẽ, giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và kiến trúc sư thông qua việc bãi bỏ các thủ tục như công nhận tổ chức đủ điều kiện sát hạch hành nghề kiến trúc.

Tuy nhiên, để đạo luật này thực sự phát huy hiệu quả, PGS.TS. Lưu Đức Hải đề nghị, cơ quan soạn thảo cần rà soát, cô đọng hơn nữa các điều khoản sửa đổi, làm rõ ranh giới pháp lý giữa công cụ "Quy hoạch" và "Kiến trúc" để không tạo ra rào cản hành chính mới cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, bảo đảm phân định rõ ràng giữa quy phạm pháp luật công (trao quyền cụ thể, chặt chẽ cho cơ quan nhà nước) và quy phạm pháp luật tư (tạo khung thông thoáng cho hoạt động sáng tạo, hành nghề tự do) đúng theo tinh thần đổi mới tư duy lập pháp trong kỷ nguyên mới.

PGS.TS. Lưu Đức Hải cũng lưu ý, cần làm rõ: quy hoạch đô thị là khung hạ tầng, tầng cao, mật độ; còn quy chế kiến trúc kiểm soát hình thái vật liệu, chi tiết mặt đứng và màu sắc (tức là phần hồn của bản sắc). Nếu không định danh rõ, địa phương sẽ rơi vào tình trạng một đối tượng chịu sự điều chỉnh của hai văn bản, gây trùng lặp và kéo dài thời gian thực hiện dự án.

Ngoài ra, cần làm rõ sự chồng chéo trong kiểm soát không gian ngầm. Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn hướng tới phân vùng chức năng, còn Luật Kiến trúc đi sâu vào tổ chức không gian, thẩm mỹ các công trình ngầm.

Quan tâm đến nội dung về chứng chỉ hành nghề kiến trúc, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Lê Thanh Hoàn cho rằng, Ban soạn thảo dự án Luật cần làm rõ hơn về nội dung này để bảo đảm phù hợp với luật pháp hành nghề kiến trúc, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Về quản lý công trình kiến trúc, đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị, cần thiết kế quy định quản lý sao cho phù hợp với điều kiện thực tế ở từng địa phương.

Đánh giá cao những ý kiến đóng góp đa chiều, khách quan và mang tính xây dựng cao của các đại biểu đối với việc hoàn thiện dự thảo Luật, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban KeoNhaCai QQ88c, Công nghệ và Môi trường Lê Trung Thành nêu rõ, dự án Luật sẽ được trình QQ8886 Khuyến Mãi xem xét, thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới. Link QQ88c Ủy ban sẽ chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tổng hợp đầy đủ, nghiên cứu kỹ lưỡng để khẩn trương hoàn thiện Báo cáo thẩm tra, đáp ứng yêu cầu tiến độ và chất lượng để trình Ủy ban Thường vụ QQ8886 Khuyến Mãi và QQ8886 Khuyến Mãi.

Minh Trang