Thái Nguyên:Kết hợp giữa nền tảng công nghiệp vững chắc và chiến lược đầu tư hạ tầng bài bản

Từng bước định hình vai trò trung tâm logistics

Trong bức tranh phát triển kinh tế vùng trung du và miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đang nổi lên như một điểm sáng nhờ sự kết hợp giữa nền tảng công nghiệp vững chắc và chiến lược đầu tư hạ tầng bài bản. Những năm gần đây, dòng vốn lớn đổ vào hệ thống giao thông đã tạo ra cú hích quan trọng, giúp địa phương từng bước định hình vai trò là trung tâm logistics mới của khu vực.

Lợi thế đầu tiên của Thái Nguyên nằm ở vị trí địa lý thuận lợi, khi chỉ cách Hà Nội chưa đầy 80 km và dễ dàng kết nối với sân bay quốc tế Nội Bài cũng như các cảng biển lớn tại Hải Phòng, Quảng Ninh. Đây là điều kiện hiếm có để phát triển vận tải đa phương thức, giúp hàng hóa từ các khu công nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận thị trường trong nước và quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều tập đoàn lớn, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, đã lựa chọn Thái Nguyên làm cứ điểm sản xuất quy mô lớn.

Tuy nhiên, yếu tố tạo nên bước ngoặt thực sự chính là làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng giao thông. Tuyến cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên đã trở thành trục vận tải huyết mạch, rút ngắn đáng kể thời gian lưu thông hàng hóa. Cùng với đó là mạng lưới quốc lộ và các tuyến đường liên kết vùng liên tục được nâng cấp, mở rộng, tạo ra không gian phát triển mới cho công nghiệp và logistics. Những dự án đang được nghiên cứu như cao tốc kết nối Lạng Sơn, Tuyên Quang hay mở rộng tuyến hiện hữu lên 6 làn xe cho thấy quyết tâm lớn của địa phương trong việc đón đầu nhu cầu vận tải ngày càng tăng.

Không dừng lại ở đường bộ, Thái Nguyên đang hướng tới một hệ sinh thái logistics đa phương thức. Việc nâng cấp cảng sông Đa Phúc nhằm tăng khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn được kỳ vọng sẽ mở ra hướng vận chuyển mới với chi phí thấp hơn. Đồng thời, các tuyến đường sắt liên vùng cũng được đưa vào quy hoạch nhằm kết nối hàng hóa từ khu vực miền núi xuống các cảng biển và cửa khẩu, giảm áp lực cho hệ thống đường bộ vốn đang có dấu hiệu quá tải.

Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược này là dự án cảng cạn ICD Tiên Phong tại Phổ Yên. Với quy mô hàng chục hecta, công trình này được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa hiện đại, phục vụ trực tiếp cho các khu công nghiệp lớn và tạo ra mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực. Khi đi vào hoạt động đồng bộ với các tuyến giao thông chiến lược, ICD Tiên Phong không chỉ giúp rút ngắn thời gian logistics mà còn giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp.

Ông Trần Văn Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thái Nguyên cho biết, "trước tốc độ phát triển công nghiệp và nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng lớn, tỉnh đã ban hành Đề án phát triển logistics và đang tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, đặc biệt là các tuyến kết nối với các trung tâm kinh tế và cửa khẩu phía Bắc.

Những năm gần đây, hàng loạt tuyến giao thông nghìn tỷ chiến lược được đầu tư, góp phần mở rộng không gian liên kết cho địa phương. Tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (CT.07) hiện đóng vai trò trục vận tải huyết mạch kết nối các khu công nghiệp với vùng Thủ đô. Bên cạnh đó là các tuyến: Quốc lộ 3, quốc lộ 1B, quốc lộ 37, tuyến liên kết vùng Vĩnh Phúc - Thái Nguyên - Bắc Ninh và đường Vành đai V vùng Thủ đô".

Nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn

Thực tế cho thấy, sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp đã kéo theo nhu cầu logistics tăng mạnh. Hàng trăm doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Thái Nguyên, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, tạo ra khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu khổng lồ. Tuy nhiên, phần lớn vẫn phụ thuộc vào vận tải đường bộ, dẫn tới áp lực lớn lên hạ tầng. Đây chính là “điểm nghẽn” mà địa phương đang nỗ lực tháo gỡ bằng việc đa dạng hóa phương thức vận chuyển.

Bên cạnh hạ tầng cứng, chuyển đổi số cũng đang được thúc đẩy mạnh trong lĩnh vực logistics. Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý kho bãi, vận hành vận tải và truy xuất nguồn gốc hàng hóa giúp nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và tăng tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng yêu cầu cao về tốc độ và độ chính xác.

Dù vậy, để trở thành trung tâm logistics thực thụ, Thái Nguyên vẫn còn nhiều việc phải làm. Hệ thống kho bãi quy mô lớn, trung tâm phân phối hiện đại còn thiếu, trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Ngoài ra, việc phát triển logistics đường thủy và đường sắt vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để hoàn thiện.

Ông Nguyễn Văn Cường, Phó QQ88k Game Bài Link QQ88c Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Thái Nguyên cho biết, nhu cầu logistics tại địa phương đang tăng mạnh cùng làn sóng đầu tư công nghiệp và FDI. Riêng năm 2025, tổng vốn FDI đăng ký vào tỉnh dự kiến đạt khoảng 8 tỷ USD, kéo theo nhu cầu lớn về hạ tầng giao thông, kho bãi và logistics phục vụ sản xuất, xuất nhập khẩu hàng hóa.

Theo ông Cường, tỉnh cần tiếp tục quan tâm quy hoạch, phát triển hệ thống cảng thủy nội địa, cảng cạn và hạ tầng logistics kết nối đồng bộ với các khu công nghiệp, tuyến cao tốc và liên kết vùng. Đặc biệt, cần ưu tiên phát triển logistics đường thủy nhằm giảm áp lực cho vận tải đường bộ.

Hiện tuyến sông Cầu, sông Công mới khai thác đến khu vực Trung Thành, chưa kết nối sâu tới các khu công nghiệp trọng điểm như Điềm Thụy, Sông Công. Vì vậy, việc nâng cấp luồng tuyến đường thủy, mở rộng bến thủy nội địa và cảng cạn tại khu vực Điềm Thụy, Phú Bình, Sông Công là rất cần thiết.

Theo Sở Công Thương Thái Nguyên, tỉnh đã ban hành Đề án phát triển thương mại, dịch vụ giai đoạn 2026 - 2030 và Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2050.

Trong định hướng dài hạn, Thái Nguyên đặt mục tiêu xây dựng 7 khu dịch vụ logistics và cảng cạn hiện đại tại các khu vực như Tiên Phong, Yên Bình, Điềm Thụy, Đồng Hỷ, Bách Quang… gắn với các hành lang kinh tế và khu công nghiệp trọng điểm.

Đồng thời, tỉnh ưu tiên phát triển logistics thông minh theo mô hình 3PL, 4PL, 5PL; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hoàn thiện hạ tầng giao thông, công nghệ thông tin phục vụ logistics hiện đại, bền vững.

Theo kế hoạch phát triển logistics đến năm 2035, tầm nhìn 2050, Thái Nguyên hướng tới xây dựng hệ thống logistics hiện đại, đồng bộ, không chỉ phục vụ nhu cầu nội tỉnh mà còn đóng vai trò trung chuyển cho toàn khu vực trung du - miền núi phía Bắc.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng định hướng phát triển logistics gắn với các hành lang kinh tế trọng điểm như: Cao Bằng - Thái Nguyên - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Lạng Sơn - Bắc Ninh - Hà Nội; đồng thời nghiên cứu mở rộng liên kết theo trục Tuyên Quang - Thái Nguyên - Lạng Sơn.

Khánh Ngọc