Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi): Khơi thông điểm nghẽn, tạo động lực mới cho ngành hàng không dân dụng

Đáp ứng đầy đủ quy định của ICAO và thông lệ quốc tế

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) được ban hành nhằm thể chế hóa các chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng, đặc biệt là “bộ tứ chiến lược” của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW và Nghị quyết 68-NQ/TW); hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực hàng không dân dụng; thực hiện cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế.

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) gồm 11 Chương 107 Điều. Bên cạnh nội dung kế thừa các quy định đã được áp dụng ổn định, có hiệu quả, Luật có những điểm mới, như: cơ bản không quy định các nội dung cụ thể, chi tiết, điều kiện, quy trình, thủ tục hành chính và phân công trách nhiệm các cơ quan thuộc Chính phủ. Đồng thời, bãi bỏ một số nội dung không còn phù hợp như: quy hoạch vùng thông báo bay, kinh doanh dịch vụ bảo đảm hoạt động bay khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện...

Nhằm khắc phục hạn chế của Luật hiện hành với quy định Nhà chức trách hàng không, người đứng đầu Nhà chức trách hàng không chưa bảo đảm đầy đủ theo các quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Luật mới đã làm rõ quy định về Nhà chức trách hàng không và Nhà chức trách an ninh hàng không, bổ sung các quy định về người đứng đầu của Nhà chức trách hàng không, giám sát viên hàng không; làm rõ trách nhiệm của người vận chuyển, quyền lợi của hành khách khi tham gia vận chuyển.

Cùng với đó, Luật sửa đổi quy định liên quan đến quản lý, khai thác tàu bay và xuất khẩu tàu bay, quy định về quản lý đội tàu bay của các hãng hàng không Việt Nam, quy định về việc nhân viên hàng không, về tổ chức, sử dụng và khai thác vùng trời, về quản lý hoạt động bay nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ đối với các lĩnh vực hoạt động hàng không (cảng hàng không, sân bay, vận tải hàng không, quản lý hoạt động bay, khai thác tàu bay), đáp ứng đầy đủ quy định của ICAO và thông lệ quốc tế.

Luật còn sửa đổi quy định về hoạt động hàng không chung, hàng không chuyên dùng và vận chuyển hàng không thương mại phù hợp với phân loại của Công ước Chicago, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hoạt động hàng không chung, phát triển mạnh việc khai thác vùng trời tầm thấp, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Nhiều chính sách phát triển hàng không dân dụng

Nhằm thúc đẩy hoạt động hàng không trên nguyên tắc an toàn - chất lượng hiện đại - chuyên nghiệp - minh bạch, Luật bổ sung các quy định về hệ thống quản lý an toàn hàng không, về điều tra an toàn sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay độc lập và tách biệt với hoạt động giám sát an toàn hàng không của Nhà chức trách hàng không.

Luật đã bổ sung, sửa đổi một số nội dung nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động hàng không dân dụng như: quy định về đất sử dụng cho cảng hàng không, đầu tư xây dựng cảng hàng không, cơ sở dữ liệu ngành hàng không dân dụng, nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp hàng không, cơ chế hỗ trợ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực giám sát an toàn, an ninh hàng không theo tiêu chuẩn của ICAO...

Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định cho phép khi thực hiện dự án đầu tư mở rộng, nâng cấp công trình tại cảng hàng không trên diện tích đất đã được nhà nước cho thuê thì không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư để đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn quy trình.

Cụ thể, quy định việc đầu tư xây dựng cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không phải bảo đảm các nguyên tắc: tuân thủ quy hoạch chi tiết cảng hàng không, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời, phải bảo đảm kết nối đồng bộ các kết cấu hạ tầng tại cảng hàng không, kết nối cảng hàng không với hạ tầng giao thông vận tải hành khách công cộng khác, kết nối giao thông giữa các cảng hàng không trong một khu vực. Bảo đảm các yêu cầu về quản lý, khai thác các công trình lưỡng dụng cho cả mục đích quốc phòng, an ninh và mục đích dân sự. Tuân thủ các quy định về năng lực nhà đầu tư, điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; điều kiện chuyển nhượng dự án, doanh nghiệp dự án, vốn, tài sản hình thành trong và sau đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức có vốn đầu tư của nước ngoài.

Luật còn quy định nhiều chính sách để phát triển hàng không dân dụng, như chính sách huy động tối đa các nguồn lực, đa dạng hình thức, phương thức đầu tư, xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì trong hàng không dân dụng để phát triển cảng hàng không hiện đại, kết nối đồng bộ với các phương thức vận tải khác, phát huy hiệu quả đầu tư; hỗ trợ đầu tư, phát triển hàng không dân dụng tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, biển đảo.

Chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp hàng không Việt Nam, công nghiệp phụ trợ hàng không; khuyến khích nghiên cứu phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng không dân dụng; nghiên cứu phát triển vận tải hàng không tầm thấp.

Nhà nước có chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai đối với hoạt động đầu tư, nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, phân phối và sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững, đầu tư xây dựng, vận hành hạ tầng nhiên liệu hàng không bền vững…

Các nội dung này nhằm phát triển hàng không dân dụng theo cơ chế thị trường định hướng XHCN; tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh nghiệp; tạo cơ chế để thu hút các nguồn lực ngoài nhà nước, các doanh nghiệp tham gia đầu tư kinh doanh.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh, Luật đã cơ bản tháo gỡ các “điểm nghẽn”, vướng mắc trong hoạt động hàng không dân dụng; giúp tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước lĩnh vực hàng không dân dụng; khơi thông các điểm nghẽn, tạo ra động lực mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế, bảo đảm quốc phòng an ninh trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.