Không kích sòng bạc ở biên giới: Mặt trận mới trong xung đột Thái Lan - Campuchia

Trong các cuộc đụng độ kéo dài nhiều ngày qua, quân đội Thái Lan cho biết đã sử dụng tiêm kích F-16, pháo binh và máy bay không người lái để tấn công ít nhất sáu khu tổ hợp sòng bạc - khách sạn nằm bên phía Campuchia gần biên giới. Theo phía Thái Lan, đây là những địa điểm từng được sử dụng để vận hành các đường dây lừa đảo trên không gian mạng xuyên quốc gia, sau đó bị bỏ hoang và bị quân đội Campuchia tiếp quản làm căn cứ quân sự.

Tuy nhiên, phía Campuchia kiên quyết bác bỏ cáo buộc của Thái Lan. Bộ Thông tin Campuchia khẳng định, các công trình bị không kích là cơ sở hạ tầng dân sự, không phục vụ mục đích quân sự và “hoàn toàn không liên quan tới các trung tâm lừa đảo”. Bộ này cho biết, tại thị trấn biên giới O’Smach - nơi có hai khu phức hợp bị tấn công, ba người đã thiệt mạng và ba người khác bị thương, dù phần lớn du khách và dân thường đã được sơ tán trước thời điểm xảy ra không kích.

Các cuộc không kích diễn ra trong bối cảnh giao tranh giữa hai nước bước sang ngày thứ bảy liên tiếp, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Bangkok và Phnom Penh đã đạt được thỏa thuận quay trở lại lệnh ngừng bắn, vốn từng chấm dứt một vòng xung đột trước đó hồi tháng 7. Theo số liệu do giới chức hai bên công bố, ít nhất 17 dân thường đã thiệt mạng (11 người ở Campuchia và 6 người ở Thái Lan), trong khi hơn nửa triệu người buộc phải rời bỏ nhà cửa để lánh nạn.

Điểm đáng chú ý là nhiều địa điểm bị Thái Lan nhắm tới từ lâu đã nằm trong “tầm ngắm” của cộng đồng quốc tế. Trước đó, Chính phủ Mỹ và các tổ chức nhân quyền từng xác định đây là những khu tổ hợp giam giữ hàng chục, thậm chí hàng trăm lao động bị buôn bán, bị ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến nhắm vào người nước ngoài.

Theo ước tính của các cơ quan Liên Hợp Quốc, năm 2023 có khoảng 100.000 người bị buôn bán vào Campuchia và buộc phải làm việc trong các “khu lừa đảo”. Các tổ chức nhân quyền và nhà nghiên cứu sau đó cho rằng con số này đã tăng lên khoảng 150.000 người. Phần lớn nạn nhân có nguồn gốc từ Trung Quốc và các quốc gia Nam Á, bị dụ dỗ hoặc cưỡng ép tham gia các chiêu trò lừa đảo đầu tư, tống tiền và gian lận tài chính xuyên biên giới.

Một trong những mục tiêu không kích đáng chú ý là khu nghỉ dưỡng O-Smach Resort. Tháng 9/2024, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với cơ sở này vì “liên quan đến các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng”, bao gồm cưỡng bức lao động trong các trung tâm lừa đảo trực tuyến. Phía Campuchia khi đó phản bác, cho rằng các biện pháp trừng phạt mang động cơ chính trị và dựa trên những thông tin chưa được kiểm chứng.

Ngoài O’Smach, một khu phức hợp khác tại Thmor Dar, tỉnh Pursat cũng bị Thái Lan tấn công. Theo thông báo trừng phạt riêng rẽ của Mỹ, địa điểm này từng được sử dụng cho các hoạt động lừa đảo liên quan đến tiền ảo và có liên hệ với một doanh nhân Campuchia đang chịu lệnh trừng phạt của Washington.

Những diễn biến mới nhất cho thấy, cuộc chiến chống lừa đảo xuyên quốc gia tại Đông Nam Á không còn chỉ là vấn đề thực thi pháp luật hay bảo vệ nhân quyền mà ngày càng đan xen với các toan tính an ninh và địa chính trị. Việc các khu tổ hợp bị nghi là “ổ lừa đảo” trở thành mục tiêu quân sự đặt ra nhiều câu hỏi pháp lý và nhân đạo, nhất là khi các bên đưa ra những tuyên bố trái ngược về bản chất của các công trình bị tấn công.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế đứng trước thách thức kép: Vừa phải thúc đẩy giải pháp hòa bình cho xung đột biên giới Thái Lan - Campuchia, vừa cần có cách tiếp cận hiệu quả và nhất quán hơn nhằm triệt phá các mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia, vốn đang lợi dụng những vùng “xám” về quản trị, pháp luật và an ninh để sinh sôi. Nếu không, nguy cơ những “đặc khu” lừa đảo tiếp tục trở thành điểm nóng xung đột sẽ còn hiện hữu, kéo theo hệ lụy lâu dài cho ổn định khu vực.