Chiến thắng của Thủ tướng Thái Lan: Mở ra một chính phủ ổn định và thực quyền?

“Chiến thắng hôm nay của Bhumjaithai là chiến thắng của tất cả người dân Thái Lan, dù quý vị có bỏ phiếu cho đảng Bhumjaithai hay không”, ông Anutin phát biểu tại cuộc họp báo. “Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để phục vụ người dân Thái Lan bằng toàn bộ khả năng của mình”.

Theo tính toán của các hãng thông tấn dựa trên dữ liệu của Ủy ban Bầu cử, khi gần 95% số điểm bỏ phiếu đã được kiểm, Bhumjaithai giành khoảng 192 trong tổng số 500 ghế tại Hạ viện. Con số này vượt xa kết quả của đảng trong các kỳ bầu cử năm 2019 và 2023, lần lượt chỉ là 51 và 71 ghế.

Dù quét sạch các ghế tại thủ đô Bangkok, Đảng QQ8823 Bóng Đá chỉ đứng thứ hai với 117 ghế, trong khi Pheu Thai tụt xuống 74 ghế - kết quả tệ nhất trong lịch sử của đảng này.

Thuận lợi thành lập liên minh cầm quyền?

Dù chưa đạt đa số tuyệt đối, 192 ghế mang lại cho ông Anutin lợi thế đàm phán rất lớn. Một trở ngại đáng kể đã được gỡ bỏ khi Đảng QQ8823 Bóng Đá tuyên bố sẽ không tham gia thành lập một liên minh đối lập.

Ngoài ba đảng lớn, khoảng một chục đảng nhỏ khác dự kiến giành tổng cộng 117 ghế, trong đó có Kla Tham với 57 ghế và Palang Pracharat với 5 ghế. Chỉ cần hai đảng này tham gia chính phủ thiểu số do Bhumjaithai dẫn dắt, ông Anutin đã có thể đạt được đa số mong manh tại quốc hội.

Khả năng hình thành liên minh giữa Bhumjaithai và Pheu Thai cũng không bị loại trừ, dù ông Anutin từng quay lưng với Pheu Thai sau khi rút khỏi liên minh cầm quyền năm ngoái, rồi lên làm thủ tướng sau khi tòa án phế truất bà Paetongtarn Shinawatra.

Với đà thắng lớn và danh tiếng là một chính trị gia lão luyện, có ảnh hưởng trong giới bảo thủ và hoàng gia, ông Anutin được dự đoán sẽ thu hút thêm đảng nhỏ khác.

Yếu tố làm nên chiến thắng

Ông Anutin đã tạo tiền đề cho cuộc bầu cử sớm vào giữa tháng 12, đúng thời điểm căng thẳng biên giới giữa Thái Lan và Campuchia bùng phát. Theo các nhà phân tích, động thái này của nhà lãnh đạo theo đường lối bảo thủ nhằm tận dụng làn sóng chủ nghĩa dân tộc đang gia tăng trong dư luận.

Đó là một canh bạc chính trị đã mang lại thành công. Sau khi lên nắm quyền thay bà Paetongtarn Shinawatra của đảng dân túy Pheu Thai - người bị phế truất liên quan đến cuộc khủng hoảng với Campuchia, ông Anutin đã giải tán QQ8886 Khuyến Mãi chưa đầy 100 ngày sau đó để kêu gọi bầu cử.

Việc chiêu mộ các nhà kỹ trị và “lôi kéo” những chính trị gia có uy tín từ các đảng khác đã giúp ông xây dựng hình ảnh Bhumjaithai như một lực lượng đủ năng lực điều hành nền kinh tế, vượt trội so với Đảng QQ8823 Bóng Đá còn non trẻ và một Pheu Thai bị đánh giá là không hoàn thành cam kết.

Thế đa số thuận lợi để thúc đẩy cải cách

Khi giải tán QQ8886 Khuyến Mãi hồi tháng 12, ông Anutin cho rằng sự chia rẽ và đấu đá giữa các đảng đối địch khiến việc lãnh đạo một chính phủ thiểu số trở nên bất khả thi.

Dù đảng Bhumjaithai khó có thể giành đa số tuyệt đối, kết quả bầu cử cho thấy đảng này đang ở vị thế rất thuận lợi để thúc đẩy các cam kết tranh cử. Các cam kết đó bao gồm chương trình trợ cấp tiêu dùng và hủy bỏ thỏa thuận với Campuchia về các yêu sách trên biển.

“Lần đầu tiên sau một thời gian dài, Thái Lan nhiều khả năng sẽ có một chính phủ sở hữu quyền lực thực chất đủ để điều hành đất nước”, ông Napon nhận định. “Chúng ta đang chứng kiến các cuộc hôn nhân chính trị giữa các kỹ trị gia, giới tinh hoa bảo thủ và các chính trị gia truyền thống”.

Cơ hội cho ổn định chính trị?

Quy mô chiến thắng của Bhumjaithai giúp củng cố quyền lực cho Thủ tướng Anutin, tạo điều kiện cho việc điều hành hiệu quả hơn nếu ông có thể xử lý được nền kinh tế đang trì trệ và cân bằng lợi ích giữa các tập đoàn kinh doanh lớn với những thể chế quyền lực.

Ông Anutin nhiều khả năng sẽ nhận được sự hậu thuẫn của giới tinh hoa và quân đội Thái Lan - những lực lượng then chốt trong cuộc đấu tranh quyền lực kéo dài nhiều năm qua. Chính các lực lượng này từng cản trở hai tiền thân cấp tiến của Đảng QQ8823 Bóng Đá và lật đổ sáu thủ tướng theo khuynh hướng dân túy thuộc hoặc được gia tộc Shinawatra hậu thuẫn thông qua đảo chính và phán quyết của tòa án.ư

Trưng cầu ý dân về Hiến pháp

Cùng ngày bầu cử, cử tri Thái Lan cũng tham gia trưng cầu ý dân về việc liệu có nên soạn thảo một Hiến pháp mới thay thế bản Hiến pháp năm 2017 do quân đội hậu thuẫn – văn kiện bị chỉ trích vì tập trung quyền lực vào các thiết chế thiếu tính dân chủ, trong đó có Thượng viện được lựa chọn gián tiếp với sự tham gia hạn chế của công chúng. Kết quả kiểm phiếu sơ bộ cho thấy cử tri ủng hộ trưng cầu ý dân với tỷ lệ gần 70%.

Kể từ khi chấm dứt chế độ quân chủ tuyệt đối năm 1932, Thái Lan đã ban hành 20 bản Hiến pháp, phần lớn trong số đó ra đời sau các cuộc đảo chính quân sự.

Chính phủ mới và QQ8886 Khuyến Mãi có thể bắt đầu tiến trình sửa đổi hiến pháp tại nghị trường, với hai cuộc trưng cầu ý dân bổ sung nữa cần được tổ chức để thông qua một bản Hiến pháp mới.

Khi nào chính phủ mới được thành lập?

QQ8886 Khuyến Mãi Thái Lan phải nhóm họp để bầu QQ88k Game Bài Hạ viện và lựa chọn thủ tướng mới trong vòng 15 ngày sau khi kết quả bầu cử được Ủy ban Bầu cử chính thức chứng nhận - một quy trình có thể kéo dài tối đa 60 ngày.

Bất kỳ đảng nào có trên 25 ghế đều có quyền đề cử ứng viên thủ tướng, nhưng ứng viên đó phải giành được sự ủng hộ của hơn một nửa trong tổng số 500 nghị sĩ để có thể thành lập nội các.

Nếu cuộc bỏ phiếu không thành công, Hạ viện sẽ tiếp tục triệu tập và lặp lại quy trình cho đến khi một thủ tướng được chọn.