Agribank hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh:Tín dụng phải đi trước một bước
Nông nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu sản xuất phải xanh, thông minh, minh bạch và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường chứ không đơn thuần là năng suất; trong quá trình đó, vốn tín dụng không chỉ là nguồn lực hỗ trợ sản xuất, mà phải là công cụ dẫn dắt chuyển đổi. Với vai trò ngân hàng thương mại chủ lực trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, Agribank có vị trí đặc biệt trong việc đưa dòng vốn đến đúng nơi cần chuyển đổi.
Đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài...
Trước sức ép của biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe, nông nghiệp không thể tiếp tục phát triển dựa trên kinh nghiệm, lao động thủ công và khai thác tài nguyên theo chiều rộng.
Vì lẽ đó, nông nghiệp số, nông nghiệp xanh trở thành xu hướng tất yếu và ngày càng trở nên quen thuộc. Với người nông dân, đó là hệ thống tưới tiết kiệm, nhật ký điện tử, mã số vùng trồng, sử dụng phân bón hợp lý, giảm thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Với hợp tác xã, đó là quản trị vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất, quản lý chất lượng bằng dữ liệu, liên kết đầu ra với doanh nghiệp; về phía doanh nghiệp, đó là đầu tư chế biến sâu, kho lạnh, logistics, năng lượng sạch, tiêu chuẩn ESG và chuỗi cung ứng bền vững... Và tất nhiên, đi cùng với đó là sự thay đổi về vốn đầu tư.
Ông Nguyễn Ngọc Châu, Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Châu, doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản công nghệ cao tại xã Đề Gi, tỉnh Gia Lai cho biết, chi phí đầu tư ban đầu cho một mô hình nông nghiệp số, nông nghiệp xanh thường rất tốn kém, thời gian thu hồi vốn dài hơn, cách đánh giá rủi ro cũng khác hơn so với sản xuất truyền thống. "Như mỗi 1 hồ nuôi tôm công nghệ cao của tôi đây cũng mất 700 triệu đồng chi phí xây dựng, chưa kể giống má gì..." - ông Châu nói.
Do vậy, nếu ngân hàng nhìn nông nghiệp qua tài sản thế chấp, hồ sơ vay vốn và chu kỳ mùa vụ ngắn hạn, dòng vốn sẽ khó đi vào những mô hình có khả năng tạo giá trị dài hạn. Ngược lại, nếu họ nhìn thấy giá trị của dữ liệu, hợp đồng liên kết, vùng nguyên liệu đạt chuẩn, quy trình sản xuất xanh và năng lực tham gia thị trường, vốn tín dụng sẽ không chỉ hỗ trợ sản xuất, mà còn góp phần dẫn dắt nông nghiệp chuyển đổi.
Tại Hội thảo "Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh" do Báo QQ88c Xóc Đĩa QQ8823 Bóng Đá tổ chức chiều 24/4, Phó QQ88k Win Ủy ban KeoNhaCai QQ88c, Công nghệ và Môi trường của QQ8886 Khuyến Mãi Tạ Đình Thi nhấn mạnh, tín dụng không chỉ là công cụ hỗ trợ mà phải là công cụ dẫn dắt quá trình chuyển đổi số và xanh trong nông nghiệp, nông thôn; đồng thời cần xây dựng bộ tiêu chí để ngân hàng có căn cứ ưu đãi lãi suất, thời hạn cho vay cũng như cơ sở pháp lý về tài sản bảo đảm.
Cần một chính sách đồng bộ
Đồng quan điểm với ông Tạ Đình Thi, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi Nguyễn Quang Huy cũng chỉ ra, nông nghiệp hiện chiếm khoảng 23 - 25% tổng dư nợ của nền kinh tế; năm 2025, tổng dư nợ nền kinh tế đạt khoảng 18 triệu tỷ đồng, trong đó dư nợ tín dụng nông nghiệp hơn 4 triệu tỷ đồng.
Tại Agribank, đến hết năm 2025, tổng dư nợ tín dụng xanh của Agribank đạt khoảng 28.355,5 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng sạch chiếm tỷ trọng lớn nhất với 15.260 tỷ đồng, tương đương khoảng 52,5 - 53% tổng dư nợ xanh. Tiếp theo là lâm nghiệp bền vững với 6.944,4 tỷ đồng và nông nghiệp xanh với 5.973 tỷ đồng.
"Như vậy xét về tỷ trọng, tín dụng xanh cho nông nghiệp còn thấp, cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa yêu cầu chuyển đổi xanh và khả năng hấp thụ vốn xanh" - ông Tạ Đình Thi nhận định.
Nông nghiệp là lĩnh vực không thể chỉ thẩm định trên giấy. Một khoản vay gắn với mùa vụ, thời tiết, dịch bệnh, giá cả, thị trường đầu ra, tập quán sản xuất và uy tín của người vay. Ở khu vực nông thôn, nhiều khách hàng không có hồ sơ tài chính hoàn chỉnh, không có tài sản bảo đảm lớn nhưng có kinh nghiệm sản xuất, có lịch sử vay trả và có nhu cầu chuyển đổi thực chất. Giám đốc Công ty TNHH Lâm sản Đại Phát Vũ Đăng Bắc ở Như Thanh, Thanh Hóa chia sẻ, Công ty của anh muốn chuyển hướng sản xuất theo tiêu chuẩn xanh, nhưng không đủ nguồn lực để đáp ứng các yêu cầu ban đầu về chứng nhận, công nghệ và quy trình sản xuất nên cũng chật vật trong việc tìm kiếm nguồn vốn xanh.
"Cũng may, tôi có phương án sản xuất tốt, có lịch sử giao dịch lâu năm và nghiêm túc với Agribank Như Thanh nên cũng được phía Ngân hàng tin tưởng, tạo điều kiện cho vay, phát triển sản xuất" - anh Bắc chia sẻ.
Thực tế, Agribank đã từng bước dịch chuyển từ vai trò cung cấp vốn sản xuất sang đồng hành chuyển đổi mô hình nông nghiệp. Ngân hàng không chỉ phục vụ nhu cầu vốn mùa vụ, vốn lưu động, mà còn tham gia các chương trình nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao, tín dụng xanh, lúa chất lượng cao và phát thải thấp. Song, để Agribank và hệ thống ngân hàng mở rộng tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh, chính sách cần được ban hành đồng bộ hơn. Chẳng hạn, nông nghiệp số, nông nghiệp xanh không chỉ cần giảm lãi suất, mà là xây dựng tiêu chí nhận diện dự án xanh, cơ sở dữ liệu nông nghiệp, cơ chế bảo hiểm, bảo lãnh và chia sẻ rủi ro...
Khi chính sách đủ rõ, dữ liệu đủ tin cậy và cơ chế rủi ro đủ an toàn, tín dụng mới có thể trở thành động lực dẫn dắt nông nghiệp Việt Nam chuyển sang giai đoạn phát triển xanh hơn, số hơn và bền vững hơn.